Huisartsen ondersteunen bij het verbeteren van de PDS-zorg
De Prikkelbare Darm Syndroom Belangenorganisatie neemt deel aan het project PIPERITA: Prikkelbare Darm Syndroom Implementatie PEpermuntolie & Reductie Irrationele TherApieën.
Betere behandeling
Het doel van dit project is het verder verbeteren van de zorg voor PDS-patiënten door huisartsen en apothekers. Eind 2022 zijn namelijk de nieuwe richtlijnen voor diagnose en behandeling van Prikkelbare Darm Syndroom en ook de bijbehorende NHG-standaard voor huisartsen gepubliceerd. Hier staat in hoe artsen de diagnose PDS kunnen stellen en hoe ze PDS kunnen behandelen.
Nieuwe medicijnen
Er zijn enkele wijzingen in de nieuwe richtlijnen ten opzichte van de oude richtlijnen op het gebied van medicijnen:
- Mebeverine (Duspatal) staat niet meer bij de behandelingen, omdat dit medicijn niet beter werkt dan een placebo.
- Scopolaminebutyl (Buscopan) wordt niet meer aanbevolen omdat de werking niet voldoende bewezen is bij PDS.
- In plaats daarvan zijn maagsapresistente pepermuntoliecapsules als behandeling opgenomen tegen buikpijn en krampen, omdat de werking hiervan wel bewezen is.
- Het medicijn linaclotide kan voorgeschreven worden bij PDS-patiënten met ernstige verstopping waarbij leefstijlverandering en andere behandelingen niet werken.
Oude NHG-standaard
Nu blijkt dat vrij veel huisartsen nog steeds mebeverine voorschrijven en weinig pepermuntoliecapsules en linaclotide. Ook apothekers adviseren nog niet altijd de nieuwste medicijnen aan PDS-patiënten. Dat komt deels doordat ze de nieuwe NHG-standaard en de nieuwe medicijnen nog onvoldoende kennen, maar ook vanwege gewoontes, bijwerkingen, kosten en de vergoeding door de zorgverzekering. Ook de Keuzehulp PDS bleek bij veel huisartsen en apothekers nog onbekend.
Project
Daarom heeft het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) het project PIPERITA opgestart. Het project heeft subsidie ontvangen van ZonMw, een financieringsorganisatie voor innovatie en onderzoek in de gezondheidszorg. Het IVM voert het project PIPERITA uit samen met prof. dr. Daniel Keszthelyi en prof. dr. Jochen Cals (Universiteit Maastricht), dr. Harm Geers (Service Apotheek Bennekom en directeur Opleidingen KNMP) en drs. Dyana Loehr (Prikkelbare Darm Syndroom Belangenorganisatie).
Wat is er tot nu toe zoal gedaan?
- Knelpuntenanalyse: In 2024 zijn verschillende onderzoeken en enquêtes uitgezet om uit te zoeken wat de redenen en knelpunten zijn waarom artsen nog veel mebeverine en scopolaminebutyl voorschrijven en maar weinig pepermuntoliecapsules en linaclotide. Dit is onderzocht onder artsen, apothekers en patiënten. Het IVM voerde onderzoeken uit bij huisartsen, apothekers, MDL-artsen en drogisten. De PDSB zorgde voor de verspreiding van een vragenlijst onder patiënten via onze website en social media.
- Er zijn verschillende materialen ontwikkeld en verspreid om artsen, apothekers, drogisten en patiënten beter voor te lichten over zorg en medicijnen bij PDS.
- Een 3-delige serie ‘WCpotcast’ als onderdeel van MedicijnCast van het IVM: aflevering 1 ging over diagnostiek van PDS, aflevering 2 over behandeling van PDS in de eerstelijn en aflevering 3 over behandeling in de tweedelijn. De PDSB werkte mee aan aflevering 2. De doelgroep van deze podcast is vooral huisartsen.
- Podcastaflevering ‘Pepermuntolie bij prikkelbaredarmsyndroom’ als onderdeel van de podcastserie Gepast en Ongepast medicijngebruik van het IVM
- Een FTO-module over Prikkelbare Darm Syndroom: dit is materiaal voor een FarmacoTherapeutisch Overleg voor groepen huisartsen en apothekers. Het IVM begeleidt ook deze FTO-groepen.
- Diverse scholingsmaterialen en artikelen voor drogisten
- Artikelen en presentaties: onder andere in Prikkels, Huisartsenservice, Farmamagazine, Lijfblad, Pharmaceutisch Weekblad, Meldpunt Medicijnen en IVM-nieuwsbrieven
- Informatie over Prikkelbare Darm Syndroom op wachtkamerschermen bij 10 huisartsenpraktijken
- De Keuzehulp PDS staat nu ook op Thuisarts
- Diverse social media berichten van IVM en PDSB
De materialen zijn verzameld in de Toolbox PIPERITA.
Wat willen we nog doen?
Onder andere:
- Verbeteren van de materialen
- Ontwikkelen van nog meer voorlichtingsmaterialen
- Aanpassen van de FTO-module
- Publiceren van meer artikelen
- Houden van presentaties
- Verder ontwikkelen en uitbreiden van de Toolbox
- Evalueren en monitoren wat het effect is van deze voorlichtingsmaterialen
- Gratis beschikbar stellen van de materialen voor alle (huis)artsen, apothekers, apothekersassistenten, en PDS-patiënten in Nederland.
- Wellicht overleg met het Zorginstituut over de vergoeding van medicijnen