Voeding bij Prikkelbare Darm Syndroom

Voeding bij Prikkelbare Darm Syndroom

Alleen van het FODMAP-dieet is bewezen dat het kan werken bij PDS. Uit ervaringen blijkt echter dat veel PDS-patiënten ook baat kunnen hebben bij andere aanpassingen in voeding. Soms kan het simpel toevoegen, weglaten of verminderen van 1 voedingsmiddel al een vermindering van de klachten geven.

Iedereen reageert anders

Het lastige is dat ‘de beste voeding’ voor iedereen anders is. Er bestaat geen enkel voedingsmiddel dat bij iedereen de PDS-klachten erger maakt en er bestaat ook geen enkel voedingsmiddel dat bij iedereen de PDS-klachten vermindert. Er bestaan dus ook geen laxerende en stoppende voedingsmiddelen. De werking is bij iedereen verschillend. Je moet het zelf uitproberen, liefst onder begeleiding van een diëtist.

Voeding testen?

Er zijn helaas geen betrouwbare testen voor de meeste voedselintoleranties. Alleen echte voedselallergieën zijn te zien in het bloed. Een voedselallergietest kun je aanvragen via de huisarts of allergoloog. De test wordt gewoon vergoed door de basisverzekering.
Intolerantie voor lactose is te testen met een ademtest in het ziekenhuis. Deze test is echter niet altijd betrouwbaar. Je kunt ook een tijdje (zoveel mogelijk) dierlijke melkproducten weglaten en kijken of je daar baat bij hebt. 
Intolerantie voor gluten is te testen met speciaal bloedonderzoek of beter (betrouwbaarder): biopten van het eerste stukje van de dunne darm tijdens een duodenoscopie (endoscopie via de mond naar het eerste stukje dunne darm). Ook deze testen worden gewoon vergoed vanuit de basisverzekering.
Alle andere voedselintoleranties kun je echter niet zien en niet testen. Niet met een bloedtest, maar ook niet met andere testen (ontlasting, bioresonantie, elektro-acupunctuur etc.). Deze testen worden wel gedaan, maar het is wetenschappelijk niet bewezen dat ze voedselintoleranties kunnen aantonen. Vaak komen er uit die testen (zoals bloedtesten op igg-antistoffen) voedingsmiddelen die je daarvoor vaak gegeten hebt en waar je gewoon tegen kunt.

De beste methode om voedselintoleranties op te sporen is via eliminatie en provocatie. Bij PDS is een goede methode hiervoor het FODMAP-dieet. Doe dit alleen onder begeleiding van een goede diëtist.

Voedingstips

Een deel van de PDS-patiënten heeft baat bij onderstaande voedingstips. Al deze behandelingen zijn niet wetenschappelijk bewezen effectief, maar ze blijken uit praktijkervaringen.

  • Het bijhouden van een voedseldagboek om erachter te komen welke voedingsmiddelen jouw persoonlijke triggers zijn. Let hierbij wel op dat een voedingsmiddel lang niet altijd meteen klachten geeft, maar soms pas dagen erna. Belangrijk is ook dat je ieder voedingsmiddel meerdere keren moet proberen, in verschillende omstandigheden, voordat je zeker weet of je klachten door dat voedingsmiddel komen. Klachten kunnen immers ook komen door heel andere factoren, zoals stress.
  • Veel meer groente en fruit eten. De oplosbare vezels in groente en fruit voeden de goede bacteriën in je darmen en kunnen dus je microbioom (darmflora) verbeteren. Ook zorgen de vezels ervoor dat de ontlasting stevig, zacht en soepel wordt: niet te dun en niet te hard.
  • Het eten van andere voedingsmiddelen met veel oplosbare vezels, zoals lijnzaad, chiazaad, havermout. De oplosbare vezels voeden de goede bacteriën in je darmen en kunnen dus je microbioom verbeteren. Ook zorgen de vezels ervoor dat de ontlasting stevig, zacht en soepel wordt: niet te dun en niet te hard.
  • Meer plantaardige voedingsmiddelen eten. Deze bevatten meestal vezels voor de goede darmbacteriën en voor een goede darmwerking. Dierlijke voedingsmiddelen bevatten nooit vezels.
  • Meer water drinken. Behalve vezels hebben de darmen ook veel vocht nodig om de ontlasting soepel en zacht te maken.

Een deel van de PDS-patiënten heeft baat bij het weglaten of verminderen van:

  • Alcohol en koolzuur: Deze kunnen extra gasvorming geven waardoor darmklachten erger worden. Bovendien kan alcohol de darmwand aantasten.
  • Dierlijke melkproducten: Vrij veel mensen hebben een lactose-intolerantie of een intolerantie voor melkeiwit.
  • Pittige/spicy gerechten: Spaanse peper, chili, sambal en dergelijke bevatten capsaïcine, dat bij een deel van de mensen maag- of darmklachten geeft.
  • Zoetstoffen: Vooral kunstmatige zoetstoffen kunnen bij een deel van de mensen darmklachten geven. Deze zitten vaak in light-dranken en kauwgom.
  • Ui, knoflook, prei: Deze bevatten fructanen, waar een deel van de PDS-patiënten op reageert.
  • Tarwe: Dit bevat fructanen, waar een deel van de PDS-patiënten op reageert. Spelt, haver, rijst, gierst, boekweit, quinoa en een aantal andere granen bevatten geen of veel minder fructanen dan tarwe. Deze kun je dus eten in plaats van tarwe. Het is belangrijk dat je granen vervangt en niet zomaar weglaat. Dat geldt ook voor producten van granen zoals brood en pasta. 

FODMAP-dieet

Het FODMAP-dieet is een bewezen behandeling voor patiënten met Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). Je kunt met dit tijdelijke dieet in een paar maanden ontdekken welke voedingsmiddelen bij jou PDS-klachten geven. 

Andere factoren spelen mee

Of je wel of niet tegen bepaalde voedingsmiddelen kunt, kan ook afhangen van allerlei andere factoren, zoals:

  • hoeveelheid die je eet
  • tijdstip van eten
  • combinatie met andere voedingsmiddelen
  • wat je nog meer die dag of de dag ervoor hebt gegeten
  • bereidingswijze en -tijd
  • praten, lopen of drinken tijdens het eten
  • lichaamshouding
  • hoeveelheid stress
  • rust
  • hoeveelheid slaap
  • hoeveelheid beweging
  • hormonen (bijv. puberteit, menstruatiecyclus, zwangerschap, overgang)

Daarom is het goed om voedingsmiddelen – waarvan je vermoedt dat je er niet goed tegen kunt – altijd meerdere keren te testen, onder verschillende omstandigheden. Concludeer niet te snel dat je een bepaald voedingsmiddel niet kunt verdragen. Misschien kwamen je klachten niet (alleen) door dat voedingsmiddel, maar door de invloed van bijvoorbeeld stress of hormonen.